Stedelijk Museum presenteert Stedelijk in de stad

Het Stedelijk Museum ontvangt vanuit de hele wereld dagelijks dozijnen uitnodigingen voor openingen van tentoonstellingen in musea, kunstcentra, galeries. Een bonte verscheidenheid van kaarten, bladen, affiches stroomt onafgebroken binnen. Omdat iedere uitnodiging met liefde voor de kunst is gemaakt en er goed over nagedacht is, bekijk ik ze altijd met belangstelling. Typografie en opmaak zeggen iets over de aard de tentoonstellingscultuur die erachter schuilgaat. Aangezien de opening van een expositie toch een beetje een ritueel karakter heeft - het is de inwijding in iets nieuws - past een elektronische uitnodiging per email daar voor mijn gevoel niet zo goed bij.  

Gelukkig komen de meeste Kerst- en Nieuwjaarswensen nog in de vorm van ouderwets drukwerk, alhoewel er via de elektronische post soms fraaie filmpjes op het beeldscherm verschijnen. Ook het Stedelijk Museum verstuurt zijn nieuwjaarswens in de vorm van een kaart. Vanwege de tentoonstelling Heilig Vuur in De Nieuwe Kerk prijkt op de voorzijde het witte kruis van Kazimir Malevich. Het is een radicaal icoon dat oproept tot bezinning op artistieke en spirituele waarden. Past in een tijd van crisis.

 

Kazimir Malevich (1879-1935), Wit suprematistisch kruis 1920-1927
olieverf op doek, 88 x 68,5 cm
Collectie Stedelijk Museum

De fraaie Kerst- en Nieuwjaarskaarten uit binnen- en buitenland vormden tijdens de feestdagen een licht kunsthistorisch tussendoortje. Het was aardig om de motieven en "messages" ervan te rubriceren. Musea en galeries kozen vaak een reproductie van een kunstwerk uit een lopende tentoonstelling. Voor architecten en bouwmanagers is uiteraard de bouwkunst een thema waar op gevarieerd wordt. Het Project Management Bureau, dat de bouw van het nieuwe Stedelijk begeleidt, stuurde een aanzicht op het Stedelijk in de tijd dat de Nieuwe Vleugel nog bestond, er nog geen zebrapaden waren en vele lelijke eendjes en Fiatjes 500 door de Van Baerlestraat reden. Een derde categorie wordt gevormd door kaarten die speciaal door kunstenaars zijn gemaakt, zoals een kleurig typografisch arrangement "MAKE YOUR OWN XMAS" van de Tate of een verrassende op-art kaart van IDTV.   

Foto Stedelijk Museum jaren '60 hoek Paulus Potterstraat/Van Baerlestraat uit archief Total Design (tegenwoordig Total Identity), gedigitaliseerd en ontsloten door Nago

Uiteindelijk vormt de eeuwige natuur een onuitputtelijke inspiratiebron voor wenskaarten: berijpte planten en bomen staan voor een winterse atmosfeer evenals pure poollandschappen met ijzige zeeën en besneeuwde bergen. Maar veelbelovend is een foto van een appelboom die vrucht draagt en die begeleid wordt door een prachtig vers van de Ierse dichter W.B.Yeats:

And walk among long dappled grass,
And pluck till time and times are done
The silver apples of the moon,
The golden apples of the sun 

Dit, als alternatief voor de vrieskou.
Gelukkig Nieuwjaar!

Gijs van Tuyl