Stedelijk Museum presenteert Stedelijk in de stad

Als een mysterieuze zwarte oester.  Zo werd het uiterlijk van De Bouwkeet omschreven in de eerste berichtgeving over Het Stedelijk Museums nieuwste project. Mijn associaties bij een oester zijn verre van bekoorlijk. Een gehavende en met zilt bedekte schelp waarin een glibberig, weinig appetijtelijk -zowel wat betreft smaak als voorkomen- beestje huist. Een nuance is hier op zijn plaats want er zijn er ook die het een bevallig, kostelijk dier vinden. Zelfs lustopwekkend. Maar dat nog even terzijde.

Zo'n gedurfde omschrijving van een rondtrekkende culturele bouwkeet, dat schept verwachtingen. En zo kwam het dat ik tijdens de feestelijke onthulling in oktober poshoogte nam. Een smerige, slijmerige oester, daar deed het me niet aan denken. Eerder een keurige eersteklas zwarte bouwkeet met tot de verbeelding sprekende uitbouwsels. Het prikkelde mijn sensor(en). Zou dat zijn wat oesterliefhebbers bedoelen met het tintelende gevoel op de tong wanneer het weekdier naar binnen glijdt?

Bij de onthulling van iets nieuws, dan proef je een sfeer nog niet, dan weet je nog niet hoe het uiteindelijk zal functioneren. En dus was ik verheugd toen mij werd gevraagd een gesprek te begeleiden tussen het museums nieuwste aanwinst, conservator Bart Rutten en belangstellenden.

Een zachte vloerbedekking op de grond, lage krukjes, een aluminium bar en een groep mensen in een ruimte iets groter dan de gemiddelde studentenkamer. Best confronterend om in binnen te stappen. Even acclimatiseren, de kleding rechttrekken of een sliert spinazie tussen de tanden verwijderen is er niet bij. Pats boem, binnen.

Dat zo'n setting bevorderlijk is voor het voeren van een gesprek, is gebleken. Waar het tijdens een grootschaligere lezing als bezoeker toch best een beetje eng is een vraag te stellen (we weten wel: domme vragen bestaan niet, maar toch), is de drempel in een kleine ruimte als deze toch net iets lager. Er kan gemakkelijk oogcontact gemaakt worden en lichaamstaal is niet zo moeilijk te lezen als in het gebruikelijke kille auditorium.

Na deze uitgebreide analyse van de plaats, rest er nog weinig ruimte voor een beschrijving van de inhoud van de avond zelf. Maar voor zij die aanwezig waren, schroom niet de avond hieronder alsnog na te bespreken. Kort: Rutten is een volleerd en enthousiast spreker. Een museum zonder onderkomen, da's wel wat vreemd, vindt hij. Daarom kijkt Rutten uit naar 2010, wanneer het nieuwe pand klaar zal zijn. Terwijl het misschien voor de hand ligt om veel nieuw werk aan te kopen, hoopt de nieuwe conservator de collectie met terugwerkende kracht aan te vullen: nog niet eerder vertoonde (video)werken uit de afgelopen decennia krijgen weer een plaats in de collectie. Over de toekomst van videokunst: om concurrentie van huis-tuin-en-keuken-kunstenaars die hun creaties op YouTube plaatsen hoeven we ons geen zorgen te maken. Videowerk wordt steeds uitgebreider, niet alleen wordt de presentatie van het beeld zelf geavanceerder, ook zal er multimedialer worden gewerkt.

Nu ben ik nog steeds niet uit over de gelijkenis tussen een oester en De Bouwkeet. Cultuurlustopwekkend en zinnenprikkelend is het er zonder twijfel. De sfeer smaakt naar meer en ik weet nu: De keet functioneert.

Kim Bos